همایون شجریان جایزه باران شد

درسی و یکمین جشنواره موسیقی فجر چه گذشت؟

سی ویكمین جشنواره موسیقی فجر هم با برگزاری مراسم اختتامیه و معرفی برگزیدگان جایزه باربد به پایان رسید تا مهر تاییدی باشد برای بستن پرونده سالی سخت برای موسیقی؛ سالی كه جدا از حاشیه های معمول در این حوزه، با لغو یا برهم زدن كنسرت های موسیقی، شایبه ممنوع الكاری خوانندگان و مهم تر از همه كمبود بودجه همراه بود.

بخش هنری تبیان

جشنواره امسال موسیقی رویكردهای جدیدی را در دستور كارش قرار داد كه از تلاش ها برای خصوصی سازی این جشنواره گرفته تا تغییرات در شكل برگزاری و اضافه كردن جایزه باربد، فارغ از جلب رضایت و حمایت از جانب بخش دولتی، اقبال هنرمندان و فعالان این حوزه را هم به همراه داشته باشد. تاكید دوباره بر شرایط سخت موسیقی و البته تقدیر از روند برگزاری جشنواره موسیقی توسط علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نشان می دهد كه دست كم این جشنواره برای رسیدن به تمام اهداف تعیین شده راه سختی را در پیش دارد كه البته پیش از همه آنها باید در كنار بهبود شرایط از داشته ها و امكانات موجود در حوزه موسیقی دفاع كرد.

مراسم اختتامیه سی ویكمین جشنواره موسیقی فجر شنبه شب با برپایی مراسم فرش قرمز هنرمندان و با حضور علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت یازدهم و علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از ساعت ١٩ در تالار وحدت تهران شروع شد و طی آن به جز سخنرانی های علی جنتی، علی مرادخانی و حمیدرضا نوربخش، مدیر سی ویكمین جشنواره موسیقی با معرفی برگزیدگان جایزه باربد تا ساعات پایانی شب ادامه داشت. مهم ترین بخش صحبت های علی جنتی در این مراسم درباره لغو كنسرت های موسیقی در برخی شهرها و تایید و دفاع از شرایط اجرای زنده موسیقی اختصاص داشت؛ «موسیقی با ظرفیت های متنوعی كه دارد می تواند به عنوان یكی از بهترین ابزارها در عرصه دیپلماسی عمل كند اما متاسفانه دیده ایم كه در برخی دوره ها پیرامون این موضوع بی توجهی صورت گرفته است. به هر حال من امیدوارم كه این هنر بتواند جایگاه خود را پیدا كند.

ما این روزها شاهد این هستیم كه سرمای زمستان با گرمای موسیقی تعدیل شده است.» جنتی در ادامه صحبت هایش ترجیح داد مستقیما از اتفاقات رخ داده در برگزاری كنسرت های موسیقی در شهرستان ها و لغو آنها صحبت كرده و این اطمینان را بدهد كه تمام شوونات لازم برای این اجراها از پیش در نظر گرفته شده است. جنتی با اشاره به حضور پررنگ تماشاگران در سالن های اجرا و علاقه مردم به موسیقی گفت: «همه ما باید در كنار تعصبات افراطی به آنچه شرح مقدس مباح دانسته توجه كنیم و به جای بر هم زدن و لغو كنسرت ها به فراگیر شدن هنر ایرانی- اسلامی بپردازیم و بدانیم موسیقی به عنوان بهترین و رساترین شیوه های انتقال فرهنگ و رسیدن به آرامش و فراغت جوانان می تواند نقش اساسی ایفا كند.

متاسفانه طی ماه های گذشته با وجود صدور مجوزهای قانونی از سوی نهادهای دولتی شاهد لغو كنسرت ها هستیم و عده ای با استفاده از امكانات مختلف تلاش می كنند این ماجرا را عملی خلاف شرع عنوان كنند. البته كه گاه تخلفاتی از سوی مجریان و حتی مستمعان رخ می دهد اما ما ضمن احترام به همه عقاید و دیدگاه ها، به كسانی كه دانسته و نادانسته بی جهت فضا را ملتهب می كنند می گوییم كه چنین رویكردی آنچنان كه باید، درست نیست. ما به كسانی كه دغدغه دینی دارند اطمینان می دهیم كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن پاسخگویی به شوون دینی، كاملا با ایجاد یك فضای سالم و قانونمند اجراهای زنده موسیقایی موافق است.»

بخش دیگری از صحبت های وزیر ارشاد در این مراسم در كنار دفاع از اضافه شدن جایزه باربد و تاكید بر تلاش برای حضور هنرمندان شاخص، به اقتصاد موسیقی اختصاص داشت. صحبت هایی كه بعدتر و در قالب سخنرانی علی مرادخانی و اعلام دوبرابر شدن بودجه موسیقی در سال آینده صورت عینی تری به خود گرفت. علی مرادخانی در صحبت هایش ضمن تشكر از حضور دستیار ویژه رییس جمهور و سخنگوی دولت یازدهم در این مراسم گفت: «بنده بیش از ۱۴ سال به عنوان مدیر مركز موسیقی وزارت ارشاد فعالیت می كردم و بی اغراق می توانم بگویم كه این جشنواره یكی از بی نظیرترین جشنواره های موسیقی فجر بوده و من تاكنون چنین كیفیت و استقبالی را مشاهده نكرده ام، اما در این دوره چنین فضای خوبی اتفاق افتاد. به هر ترتیب من از همه دولتمردان عزیز می خواهم كه با توجه به هنرمندانی كه این گونه با بضاعت خود وارد فضا شده اند توجه بیشتری كنند و انتظارات آنها را نیز برآورده سازند.»

تقدیر از رافائل میناسكانیان، داوود گنجه ای و ملك مسعودی مقدمه ای برای شروع اهدای جوایز سی ویكمین جشنواره موسیقی فجر بود. برای بخش موسیقی كلاسیك این دوره، دو جایزه بهترین آهنگساز و بهترین آلبوم در نظر گرفته شده بود كه اولین جایزه این بخش به عنوان بهترین آهنگساز به امین هنرمند برای آلبوم «شكوه های بی كلام» تعلق گرفت. در این بخش به جز امین هنرمند، شهرداد روحانی (دو آلبوم باغ ایرانی و خلیج فارس) و سعید شریفیان (دو آلبوم «و اینك بی كرانگی» و «به زمین و آفتاب») به عنوان نامزد معرفی شده بودند.

امین هنرمند، سعید شریفیان و شهرداد روحانی همچنین در بخش بهترین آلبوم هم به عنوان نامزد معرفی شده بودند كه در نهایت جایزه این بخش به شهرداد روحانی برای آلبوم «باغ ایرانی» رسید. شهرداد روحانی بعد از دریافت جایزه اش در صحبت هایی كوتاه گفت: «این قطعه را برای پدرم ساخته بودم اما زمانی كه این كار تمام شد پدرم رضا روحانی از دنیا رفته بود، اما مطمئن هستم حالا كه میان ما نیست، روحش با من است.» در ادامه و در بخش موسیقی تلفیقی سه جایزه بهترین آهنگساز و بهترین آلبوم اعلام شد و به ترتیب این جوایز به گروه «داركوب» (به سرپرستی همایون نصیری برای آلبوم «نوكوب»)، آلبوم «ماه و ماهی» اثر حجت اشرف زاده و امین و آرش بیات رسید. در بخش موسیقی فیوژن جایزه بهترین آلبوم به «گذر» اثر سیاوش روشن رسید.

اهدای جوایز باربد با جوایز بخش پاپ ادامه پیدا كرد و در مهم ترین جایزه این بخش جایزه بهترین خواننده به محمد اصفهانی برای آلبوم «شكوه» رسید. محمد اصفهانی بعد از دریافت جایزه اش از دست سالار عقیلی در صحبت های كوتاهی ضمن تشكر از تمام كسانی كه در ایجاد مسیر رو به رشد او در بین مخاطبان تلاش كرده اند از ملك مسعودی و علی جهاندار نام برد و ضمن تشكر از حسین خواجه امیری و محمدرضا شجریان از این دو خواننده به عنوان اسطوره های خودش نام برد. جایزه بخش بهترین آهنگساز به گروه «چارتار» برای آلبوم «باران تویی» رسید و آلبوم «عشق یعنی» اثر فریدون آسرایی و بهروز صفاریان به عنوان بهترین آلبوم این دوره معرفی شد. بهروز صفاریان و فریدون آسرایی بعد از دریافت جایزه های شان نگاه جدی به این بخش در این دوره جشنواره موسیقی فجر را مثبت ارزیابی كردند.

بعد از اهدای جوایز این بخش، سهراب پورناظری و گروهش قطعاتی را اجرا كردند. پورناظری قبل از اجرای برنامه خود با تقدیر از حضور حسین فریدون، دستیار ویژه رییس جمهور و محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت یازدهم به طور تلویحی به مشكلات موجود در حوزه موسیقی در سال های اخیر اشاره كرد و اجرایش در این مراسم را به محمدرضا شجریان تقدیم كرد: «بسیار خوشحالم كه امشب با همراهی دوستان هنرمندم به اجرای برنامه می پردازم. سه سال پیش به هنگام برگزاری جشن «موسیقی ما» كه دولت تدبیر و امید هم تازه روی كار آمده بود از رییس جمهور محترم خواستم كه راه حوزه موسیقی را باز كند، اما ظاهرا سه سال است كه كاری از دست شان برنیامده اما از دست من برمی آید كه اجرای امشب را به محمدرضا شجریان تقدیم كنم.» مراسم اهدای جوایز با اهدای جایزه بخش موسیقی نواحی در بخش بهترین آلبوم ادامه یافت و این جایزه به آلبوم «شمال خراسان» با هنرمندی سهراب محمدی رسید.

اما جایزه بخش «ایران فرهنگی» كه به عنوان متفاوت ترین جایزه در میان جوایز باربد معرفی شده بود، تنها از سه اثر «شبگرد كولی باد» سهراب پورناظری و روبیك آرتوزوبیان، آلبوم «هزارتوی قفقاز» افشار نامور و فیروز ویسانلو، «ری تا روم» سعید نایب محمدی با اهدای سه لوح تقدیر شد. این جایزه درحالی اعلام شد كه هیچ لوح تقدیر یا تندیسی برای تقدیرشدگان در نظر نگرفته شده بود و حسین فریدون و محمدباقر نوبخت، نمایندگان رییس جمهور تنها به دست دادن با این سه برگزیده اكتفا كردند.

اما در بخش موسیقی ایرانی جایزه بهترین آلبوم سازی به اردشیر كامكار به خاطر آلبوم «یقین گمشده» رسید. در بخش بهترین خواننده موسیقی ایرانی و با انصراف همایون شجریان، حمیدرضا نوربخش و محمد معتمدی در این بخش، این جایزه در نهایت به علیرضا قربانی برای آلبوم «قطره های باران» رسید. علیرضا قربانی بعد از دریافت جایزه اش با اشاره به اینكه برگزاری جشنواره موسیقی فجر با این شرایط اتفاقی مبارك است، گفت: «آنچه در این بین مهم است اعتمادسازی است كه باید برای این جشنواره وجود داشته باشد و شرایط به گونه ای هدایت شود كه جشنواره جاذبه داشته باشد و طوری باشد كه خود هنرمندان جذب جشنواره شوند.»

قربانی در بخش دیگری از صحبت هایش به موضوع شكایت خانه موسیقی از ساسان فاطمی پرداخت و پیشنهادی را مطرح كرد كه روز گذشته منتقدان خانه موسیقی هم بعد از رسانه ای شدن شكایت از فاطمی در نامه ای از ارایه همین پیشنهاد قبل از انجام شكایت خبر داده بودند. قربانی ضمن تشكر از همه بزرگان موسیقی گفت: «این روزها مشكلی میان خانه موسیقی و برخی منتقدان به وجود آمده كه شرایط چندان مطلوبی نیست. من از همه بزرگان خانه موسیقی می خواهم كه با گوش شنوایی كه دارند به جای طرح شكایت خود در محاكم قضایی شكایت خود را پس بگیرند و با گفت وگو مشكل را حل كنند.» جایزه بخش بهترین آهنگساز موسیقی ایرانی هم در نهایت به هوشنگ كامكار برای آلبوم «كوچ بنفشه ها» رسید. كامكار بعد از دریافت جایزه اش در صحبت هایی كوتاه گفت: «دوست داشتم جوان ها در جشنواره تشویق شوند. در جلسات هم گفتم بهتر است ما را تشویق كنید، اما جوایز را به جوان ها بدهید. به هر صورت امیدوارم این مهم در سال های بعد محقق شود.»

در بخش آلبوم باكلام موسیقی ایرانی كه به عنوان بخش ویژه جوایز باربد معرفی شده بود آلبوم های باده تویی (حسین علیزاده / محمد معتمدی)، نه فرشته ام، نه شیطان (تهمورس پورناظری/ همایون شجریان)، وطن (نوید دهقان/ سالار عقیلی)، قطره های باران (كیخسرو، تهمورس و سهراب پورناظری/ علیرضا قربانی) و چه آتش ها (علی قمصری / همایون شجریان) به عنوان نامزد معرفی شده بودند كه درنهایت جایزه این بخش به همایون شجریان و تهمورس پورناظری برای آلبوم «نه فرشته ام، نه شیطان» رسید. تهمورس پورناظری برای دریافت این جایزه روی صحنه حاضر نشد و همایون شجریان به تنهایی برای دریافت جایزه روی صحنه آمد. پرونده سی ویكمین جشنواره موسیقی فجر در نهایت با صحبت های كوتاه همایون شجریان و اجرای گروه كامكارها بسته شد.

---

منبع: اعتماد/ علی مطلب زاده

- - , .